KORKUTELİ :

1
- Etiler Zamanında PİSİDYA Cumhuriyeti Devri.
2 - Roma Bizans Devri.
3 - Selçuklular Devri.
4 - Hamitoğulları ve Teke Beyliği Devri.
5 - Osmanlılar Devri olmak üzere 5 ana bölümden oluşmaktadır.
1-ETİLER ZAMANINDA PİSİTYA CUMHURİYETİ DEVRİ:
Korkuteli Antalya'nın kuzey batısında ve Antalya'ya 60 Km.uzaklıkta
bulunmaktadır.Evliya Çelebi'nin Istanoz hakkında yazdığı bilgiye
göre burada İsinda adında bir kasaba vardı.İsinda Kasabası
Pisidyalılar zamanında kurulmuştur.Alaaddin Kışla Mahallesinde
İsinda kasabası Pisidyalılara ait şehir kalıntılarına
rastlanmaktadır.Pisidya Cumhuriyeti Eti İmparatorluğuna
bağlı,içişlerinde bağımsız bir devlet idi.Pamiiya Karyalıkya gibi
diğer küçük devletlerle komşu bulunuyordu.Pisidya' nın çevresinde
bulunan diğer küçük devletlerden bazıları şunlardır.KOMABE
(Garipçe),KRATOPOLİS (Kızılkaya),LEGOST (Büyükköy Yakası),POGLA
(Çomaklı),SERGÜCİA (Bayat),TİMPRİANDA (İmrahor),VEBRE (Bozova),TERMESUS
(Güllükdağı) gibi .
Antalya Müzesi Müdürlüğündeki eski memur merhum Süleyman ERTEN'den
alınan bilgiye göre ayrıca vilayet tarihinden edinilen bilgilere
göre İsidya kasabası adına para basıldığı tesbit edilmiştir.İsidya
halkının Pisidyalılardan olduğu tahmin edildiğine göre bunların
Türk ırkından olduğu Etiler zamanında buralara gelip yerleştikleri
anlaşılmaktadır.Alman Alimlerinden KREŞEHLER küçük asya
devletlerinden lisanı ile Anadolu'nun öz lisanlarından Eti lisanı
ile benzerliği olduğu tespit edilmiştir.Pisidyalılarla Eti'lerin
akraba oldukları çeşitli araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır.M.Ö.1295
te Etiler ile Mısırlılar arasında meydana gelen meşhur Kadeş
savaşında Pisidokyanın Hitit İmparatorluğuna askeri yardımda
bulunduğu tarihi bir olaydır.Şimdiye kadar çevremizde Etilere ait
tarihi araştırma yapılmamış olması nedeniyle Eti Hyografi yazısının
etraflıca çözümlenmemiş olması sebepleriyle yeterli bilgi
toplanamamıştır.
Mekedonya Hükümdarları Büyük İskenderin yaptığı doğu seferinde
Pisidyalıların kahramanca karşı koymaları bilhassa Termesusluların
boyun eğmemiş olmaları bu bölgede yaşayanların çok cesur bir kavim
olduklarını gösterir.Çok uzun süre kuşatma sonunda Termesusu
almayan iskender “Bir kartal yuvası ile uğraşmam” diyerek daha
sonra kuşatmadan vazgeçmiş ve buradan ayrılmıştır.Ne yazıkki
İskender öfkeyle ayrılırken çevrede bulunan zeytinlikleri de ateşe
vermiştir.
Bu bölge sakinlerinin dini inançlarına gelince;taptıkları ZEUS'
tur.Mitolojiye göre Zeus tanrıların adını taşır.Termesus
harebelerinde Zeus'un tasvir ettiği görülmektedir.
Uygarlıkta ne kadar ileri gittikleri zamanımızda rastlanan
kalıntılardan anlaşılmaktadır.Termesus şehri harebeleri,Kozağacı,Büyükköy
Yaylasındaki kalıntılar İsidya uygarlığına ait birer belgedir.
Tarihçilerin belirttiğine göre bölge uygarlığı Yunanistan'a kadar
giderek Yunan Uygarlığının doğmasına sebep olmuştur.
2-ROMA BİZANS DEVRİ :
Pisidya Cumhuriyeti M.Ö.395 Roma İmparatorluğu doğu ve batı olmak
üzere ikiye ayrılmıştır.Doğu Roma İmparatorluğunun bir ismi de
Bizans'tır.Bölgenin uygarlıktaki inkişafı İskenderin ölümünden
sonraki Helenistlik çağda başlar. Doğu kültürü ile batı kültürünün
kaynaşması Roma'nın
doğuya hakim olması buralarda kurulan medeniyetlerin birer
örneğidir.
Korkuteli (Istanoz) Romalılardan kalma eserler şunlardır.
• Keşiş Evi: Taş oymadan yapılmış olup Alaaddin kışla semtindeki
cirim boğazı civarındadır.
• Eski Roma Mabedi: Şimdiki yerinde Hamitoğullarından kalma taş
medrese vardır.
Medresenin giriş kapısının sağ tarafındaki taş duvarında roma
yazısı ile yazılmış kitabede olimpiyat müsabakalarına ait hatıralar
vardır.İfade edildiğine göre çekişmeli geçen müsabakaların berabere
kaldığı hatıra olarak yazılmıştır.
3- SELÇUKLULAR DEVRİ :
İlçemiz Selçuklu hükümdarı Gıyaseddin KEYHÜSREV zamanında (1207)
Bizanslılardan alınmıştır.Sultan Gıyaseddin KEYHÜSREV Alaşehir
yakınında yapılan savaşda şehit olduğunda yerine oğlu 1.İzzettin
KEYKAVUS geçmiştir.(1210-1219) Alaaddin KEYKUBAT'ın yaz mevsimi
Korkuteli de kış mevsiminide Antalya'da geçirdiği
bilinmektedir.Hükümdarlığı 1219-1237 yılları arasında
geçmiştir.Ölümünden sonra yerine 11. Gıyaseddin KEYHÜSREV
geçmiştir.1243 yılında Moğollarla yapılan Kösedağ savaşından sonra
devletin zayıfladığı ve parçalanmaya yüz tuttuğu görüldü.Alaaddin
KEYKUBAT zamanında bütün Akdeniz kıyıları Türk hakimiyeti altına
girmiştir.İlçemiz “Alaaddin Mahallesi” isminin Sultan Alaaddin
KEYKUBAT'a izafeten verildiği bilinmektedir.
İlçemizde Selçuklulardan Kalma Eserler Şunlardır.
a) Sultan Alaaddin Camii: (Alaaddin Kışla semtindedir.) Enkazsından
büyük bir eser olduğu
anlaşılmaktadır.Alaaddin KEYKUBAT zamanında veya sonrasında ona
izafeten yaptırıldığı sanılmaktadır.
• İmarethane: Hamitoğullarının-Hamit - Abatlıların yaptırmış olduğu
taş medresenin
bulunduğu yerde büyük bir imarethane mevcutmuş.Bu enkaz üzerinde
sonradan Hamitoğulları şimdiki taş medreseyi inşaa etmişlerdir.
c) Su Tüneli : Alaaddin kışla semtinin sulanmasında büyük fayda
sağlamış olan bu eser kışla
semtinin batısında bir yer altı tüneli iken; Şu anda Korkuteli
Barajı altında kalmıştır.
d) Porsuyu Kalıntıları: Korkuteli Sülekler köyündeki por (kireçli)
suyunun o zamanlardan
getirilmiş olduğu toprak altından çıkan su künklerinden
anlaşılmaktadır.
e) Hamamlar : Kışla semtinde 3 adet hamam kalıntısı ile
kızılkahveler civarında kullanılmaz
durumda bir hamam mevcuttur.Hamam 1990 yılında restore edilmiştir.
f) Türbeler : Rivayete göre Selçuklular bu havaleyi fethederlerken
beş büyük zat şehit
düşmüştür.Bunlar YARANDEDE (Atatürk Orman Parkı Arkası),KURTBABA(İmrahor
Köyü karşısı),ALİFAHRETTİNİ KEBİR ( Büyükköy),ALİFAHRETTİNİ SAĞİR (Küçükköy),KUREYŞ
BABA (Gümüşlü Köyü),isimli zatlardır.Adı geçen semtlerde
türbelerinin olduğu sanılmaktadır.
4-HAMİTOĞULLARI VE TEKE BEYLİKLERİ DEVRİ:
Korkuteli ilçesinin Hamitoğulları ve Teke beyliği devrinide
yaşadığını görürüz.Korkuteli Isparta' da hükümet kuran
Hamitoğulları tarafından Antalya'dan daha önce alınmıştır.Antalya
Hamitoğulları tarafından 1321 de alınmıştır. Hamitoğlu İlyas beyin
ölümünden sonra oğlu Yunus bey Antalya Teke Beyliğinin kurucusu
olmuştur.Alaaddin mahallesinin kışla semtinde mevcut
Hamitoğullarının Taş medresesinin 1319 tarihli kitabesinde Emir
SİNANÜDDİN-ÇALIŞBİR-İLYASBİN HAMİT ismi mevcuttur.Tekeoğulları
(1300-1423) Yunus beyin ölümünden sonra yerine oğulları Mahmut ve
Hızır Bey Teke Beyi olmuşlardır.Yunus beyin diğer oğlu Sinanüddin
Çalışbey Korkuteli Beyi idi.1393 tarihinde Teke Beyi Osman beyin
elinden Osmanlı Devleti Hükümdarı Yıldırım BEYAZIT tarafından
alınarak Osmanlı Devletinin eline geçmiştir. 1423 tarihinde Osman
Beyin öldürülmesi ile Karahanlı Oğulları tarafından alınmak
istenmiş isede Osmanlı Hükümdarı II.Murat Hamitoğulları ve Teke
Beyliklerini ortadan kaldırmıştır.1423 yılında topraklarını kendi
topraklarına katmıştır.
Tekeoğulları 1300-1392 tarihine kadar 92 yıl,1392 den 1423 yılına
kadar 31 yıl toplam 123 yıl iktidarda kalmıştır.Korkuteli bu
tarihler içerisinde Teke Beyliğine 1402 den 1423'e kadar 21 yıl
başkentlik yapmıştır.
5-OSMANLILAR DEVRİ :
Antalya ve çevresi 1392 yılında Yıldırım BEYAZIT tarafından alınmış
idaresi oğlu İsa ÇELEBİ'ye verilmiştir.1402 Ankara savaşından sonra
Timur bu bölgeyi Hamitoğullarından alıp Tekebeyi Osman Beye vermiş
isede Antalya da bulunan sancak beyi Hamza bey Korkuteli'de bulunan
Osman beyin üzerine yürüyerek 1423 yılında ortadan
kaldırmıştır.Yavuz Sultan SELİM zamanında Kardeşi Şehzade KORKUT
Antalya'da sancak beyi idi.İki kardeşin arası açılınca
öldürülmekten korkan Şehzade KORKUT Osmankalfalar köyü yakınındaki
bir mağarada saklanmakta iken 1310 tarihinde burada kardeşi
tarafından boğdurulmuştur.Antalya Osmanlı İmparatorluğu zamanında
Anadolu eyaletinin Teke Vilayeti iken 1864 de vilayet taksimatı
yapılınca Konya Vilayetinin Teke Sancağına merkez
olmuştur.Korkuteli 1879 tarihinde Teke Sancağına bağlı nahiye
merkezi olmuştur.1915 yılında Temmuz ayında Antalya
Mutasarrufluğuna bağlı ilçe merkezi olmuş adına Istanoz olarak
söylene gelmiştir.Yine bu tarihte Vilayet Meclisinin kararı ile
Şehzade KORKUT'a izafeten ilçenin adı KORKUTELİ olarak kabul
edilmiştir.