KUMLUCA :

Kumluca'nın
ilk yerleşimi ilçenin merkezinin 5 km kadar doğusunda, tepelerin
eteklerinde San Kavak adıyla 1830 yıllarında kurulmuştur.
Elmalı'dan ayrılan Finike ile Antalya'ya bağlı Iğdırmağardıç bucağı
Kumluca ve Kemer diye ikiye ayrılarak, Kemer Antalya'ya, Kumluca'da
Finike'ye bağlanmıştır. Bu sırada Sarı Kavak, Iğdırmağardıç
bucağının bir köyüdür. Bu günkü Kuzca Köyü ise o zaman ayrı bir
bucak idi. 1924 yılında Kuzca Bucağının merkezi Gödene'ye (Altınyaka)
alınmış ve zamanla göçebe halkın yerleşerek kalabalık bir merkez
haline getirdiği bugünkü ilçe merkezinin bulunduğu yerde Kumluca
Bucağı kurulmuştur. Kumluca Bucağı sonraları daha da büyümüş, 7033
sayılı kanunla 01.04.1958'de Finike'den ayrılarak ilçe olmuştur.

Kumluca
adı rivayete göre henüz bugünkü ilçe merkezinde hiç yerleşme
yokken, Sarı Kavak'tan bir köylü Gavur Deresi'nin batı kıyısındaki
kumluk ve fundalık bir arazi olan, şimdiki şehir merkezinin
bulunduğu yere karpuz ekmiş. Kumsal ve verimli arazide karpuzlar
oldukça iri olmuş. Yetişen karpuzları yetiştiricisi köylere götürüp
satarken, köylüler bu karpuzları nerede yetiştirdiğini sormuşlar. O
da "derenin kıyısındaki kumlu yerde" diye cevap vermiş. Bu köylünün
meşhur karpuzlarının methi, karpuzların yetiştiği yerin adının
zamanla "Kumluca" olmasına neden olmuştur.
Turizm
OLYMPOS

Kumluca'nın
doğusunda yer alan Olympos ise Hellenistik devirde kurulmuş bir
şehir olup, Kumluca'ya 25 km. uzaklıktadır. Kumluca'dan
Antalya'ya giderken Ulupınar'a varmadan önce (çavuş Köyüne sapan
yoldan gidilir. Varlığını M.Ö. II. yüzyılda bastırdığı
sikkelerden tanımaktayız. M.Ö.100'de Lykia Birliğinin önde gelen
ve üç oy hakkına sahip altı şehrinden birisidir. M.Ö. 1. yüzyılda
korsanların yatağı olmuş, M.Ö. 78'de Romalı kumandan Servilius
isauricus, Olympos'u korsanlardan temizleyerek Roma topraklarına
katmıştır. M.S.II.Yüzyılda Rhadiopolis'li Opramoas buraya da
yardım elini uzatmış şehir en mamur hayatını bu yüzyılda
yaşamıştır.Şehrin ortasından bir derecik akmaktadır.Derenin güney
yakasında Bizans Bazilikası (Mahkeme salonu) yer alır.Onun
gerisinde tiyatro, tiyatronun batısında nekropol vardır. Derenin
kuzeyinde ise deniz tarafında 50 metre yükseklikte akropol, onun
batısında kubbeleri mozaiklerle kaplı hamam ve daha batıda sadece
anıtsal kapısı kalmış olan mabet yer alır.
RHADİOPOLiS

Rhadiopolis
ise Corydella ile aynı yönde, Kumluca'nın batı yönünde,şehre 4
km. uzaklıkta bir dağın yamacında kurulmuştur. isminden dolayı
Rodosluların kurduğu bir şehir olduğu arkeologlarca söylenir. XIX.
Yüzyıl bilginlerince kentin adı "Rhudos" (Gül) ile ilgili
görülmüştür. Kentle ilgili bilgileri Rhadiopolis'in yapılmasında
büyük yardımları bulunan Hadrian zamanında yaşamış Opramoas adlı
Lykia'lı bir zenginin diktirdigi anıttan öğrenmekteyiz. Arkeolog
Cevdet Bayburtluoğlu'na göre Lykia dilinde yazılmış kitabelerin
en doğuda olanı Rhadiopolis'te olduğu ve Lykia ülkesinin doğu
sınırının bu şehirde olduğunu gösterir.
Kral Opramoas zamanında en zengin devrini yaşayan şehir,adı geçen
kral vasıtası ile komşu şehirlerin tahrip olan eserlerini de
yardım ederek onarttırmıştır. Şehrin tiyatrosu, hamamı, Opramoas
anıtı, kilisesi,kaya mezarları ve lahitleri çok sayıda su sarnıcı
bulunmaktadır.Tiyatronun skenesinde yazılı olan 12 imparator
mektubu,19 procurator mektubu ve 33'u birlik toplantısına ait
yazılı anıt antikacılarca tahrip edilmiştir.
AKALİSSUS

Kumluca'dan
Alakır barajı kenarından 30 km. gidilerek asfalt yoldan
Karacaören köyü İncirağacı mahallesine varılır. Köyün
güneydoğusunda kaya mezarlarına ve lahitlere rastlanır. Burada
1950'li yıllarda çok büyük hazineler köylüler tarafından
çıkarılmış ve hepsine devlet tarafından el konulmuştur.
CORYDELLA (KORYDALLA)
Şehir Kumluca'nın batısındaki ve ilçe merkezine 1 km. uzaklıktaki
iki tepe üzerinde kurulmuş.Bugün toprak üstünde yalnızca şehre su
getiren aguaduktur kalıntıları seçilebilmektedir.Diğer eserler
yok edilmiştir.Kent özellikle Bizans ve geç Bizans devirlerinde
gelişme göstermiştir.Fakir bir köylü kadının keçisinin ayağına
bir zincirin takılması ile ortaya çıkan ve "Kumluca Definesi"
diye tanınan define bu ören yerinde çıkmıştır.Ne yazık ki çok
değerli altın ve gümüş eşyalardan oluşan definenin büyük bir
kısmı Amerika'ya kaçırılmış, çok az bir kısmı Antalya Müzesi'nde
sergilenmiştir.
GAGAE
Mavikent Kasabası Aktaş Mevkiinde bulunan Gagae isimli antik kent
Akropolis kayalığı ile Deniz arasında kalan bir alanda
kurulmuştur. Buradaki yapılar Roma ve Ortaçağ izlerini
taşımaktadır.Şehrin duvarları ve bazı Hıristiyan Kiliseleri ile
bir çok kalıntılar hala durmaktadır. Gagae aşağı ve yukarı olarak
değerlendirilen bir Akrepolis idi. Gagae'ye Paleopolis'de
denilmiştir Gagae ismi varlığının şu an araştırılmasının mümkün
olmadığı,bir tür taş olan Gagates'tin türediği bilinmektedir.
Serpentin Porfiritit tuzaklar ve kireçtaşından oluşan çevrenin
mineral özellikleri hakkında özel bir araştırma bulunmamaktadır.
iDEBESSİOS (KOZAĞACI)

Kumluca'dan
alakır barajı kenarından 30 km.gidilerek asfalt yoldan Karacaören
köyü incirağacı mahallesine varılır. Buradan 5 km.kadar stablize
yoldan kuzeyde gidilerek Karacaören köyü Kozağacı mahallesine
varılır.Burada İbedessios Antik kenti vardır.kentte bir tiyatro
ile hamam,su yolu,kilise ve kitabeli-kabartmalı aile
mezarları,gözetleme kulesine rastlanır.Şehrin yapılarının çoğu
geç Bizans devrine aittir.Şehrin en önemli özelliği lahitlerin U
planı oluşturacak şekilde üç mezarın yan yana konulmasıyla aile
mezarlarının meydana getirilmiş olmasıdır.Lahitlerin üzerinde
çoğunlukla kitabe ve vazo şekilleri vardır.Boğayı parçalamaya
hazırlanan bir aslanın lahit üzerine yarım kabartma şeklinde
işlendiğini gösteren tablo ilgi çekicidir.Ancak boğanın başı
kırılmıştır.
KORMOS (KORMİ)
Karacaören Köyü Karabük mahallesinde bulunan Antik Kent Tarihi
hakkında herhangi bir bilgi edinilememesine rağmen kent
kalıntıları halen varlığını göstermektedir.
MELANİPPE
Mevikent Kasabası sınırları içerisinde bulunmaktadır.Antik kente
ait kalıntılar hala mevcut olmakla; Melanippe antik kentinin
geçmişi ile ilgili detaylı bir bilgiye ulaşılamamıştır. Kent
hakkında edinilen bilgilere göre Hellenistik döneme ait bir kent
olduğu söylenilmektedir.